ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2: ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Το Ίδρυμα Κλινικής και Πειραματικής Ιατρικής της Πράγας δημοσίευσε μελέτη σύμφωνα με την οποία αλλάζουν τα δεδομένα στις συστάσεις για τη διατροφή των ασθενών με Διαβήτη τύπου 2. Συγκεκριμένα, φαίνεται από τη μελέτη οτι η κατανάλωση δυο μεγάλων γευμάτων την ημέρα είναι προτιμότερη από την κατανάλωση έξι μικρών συχνών γευμάτων που προτείνεται μέχρι σήμερα.
Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν 54 υπέρβαροι και παχύσαρκοι διαβητικοί οι οποίοι χωρίστηκαν σε δυο ομάδες. Τα άτομα της πρώτης ομάδας έτρωγαν μεγάλο πρωινό και μεσημεριανό, ενώ τα άτομα της άλλης ομάδας έτρωγαν έξι μικρά γεύματα. Σε αμφότερες τις ομάδες τα διαιτολόγια ήταν υποθερμιδικά. Οι ασθενείς παρακολουθούνταν για δώδεκα εβδομάδες. Διαπιστώθηκε οτι αυτοί που ακολουθούσαν δυο μεγάλα γεύματα την ημέρα εμφάνισαν μεγαλύτερη μείωση τιμών σακχάρου αίματος, μεγαλύτερη απώλεια βάρους αλλά και μεγαλύτερη αύξηση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη. Επίσης, παρουσίασαν μικρότερη λιπώδη διήθηση σε σχέση με αυτούς που κατανάλωναν έξι μικρά γεύματα ημερησίως.
Με βάση αυτά τα δεδομένα που δημοσιεύτηκαν φέτος το Μάιο στο Diabetologia, εξετάζονται εκ νέου οι διατροφικές συστάσεις προς τους ασθενείς με Διαβήτη τύπου 2. Φαίνεται οτι η κατανάλωση δυο μεγάλων γευμάτων ωφελεί περισσότερο τους διαβητικούς ασθενείς.

ΒΙΟΝΙΚΟ ΠΑΓΚΡΕΑΣ: Ο ΔΙΑΔΟΧΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΛΙΑΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ;

Το βιονικό πάγκρεας είναι ένα σύστημα το οποίο μιμείται τη λειτουργία του ανθρώπινου παγκρεατος. Η βασική διαφοροποίησή του από την αντλία ινσουλίνης εντοπίζεται στην ικανότητά του να παράγει τόσο ινσουλίνη όσο και γλυκαγόνη, ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού. Επομένως, μειώνεται κατά πολύ ο αριθμός των υπογλυκαιμιών, αφού είναι γνωστό ότι η γλυκαγόνη αυξάνει τη γλυκόζη όταν αντιληφθεί ότι τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι χαμηλά.
Το βιονικό πάγκρεας αποτελείται από μια συσκευή που παράγει ινσουλίνη, μια συσκευή που παράγει γλυκαγόνη και έναν καταγραφέα που συνδέεται με το κινητό τηλέφωνο και ανάλογα με τις τιμές που καταγράφει ρυθμίζει την έκκριση ινσουλίνης ή γλυκαγόνης. Οι δυο συσκευές που παράγουν τις ορμόνες τοποθετούνται εξωτερικά στο σώμα και καθεμιά από αυτές έχει έναν υποδόριο καθετήρα από τον οποίο γίνεται η έκκριση της ορμόνης.
Το βιονικό πάγκρεας συγκρίθηκε με την αντλία ινσουλίνης σε μια πενταετή μελέτη στην οποία συμμετείχαν 32 έφηβοι και 20 ενήλικες με διαβήτη τύπου Ι. Η μέση τιμή γλυκόζης πλάσματος ήταν 138mg/dl για το βιονικό πάγκρεας έναντι 157mg/dl για την αντλία ινσουλίνης.
Αξιοσημείωτο είναι και το αποτέλεσμα ως προς τις υπογλυκαιμίες. Με τη χρήση του βιονικού παγκρέατος μόνο 6.1% των τιμών σακχάρου ήταν μικρότερες απο 70mg/dl (όριο που είχε τεθεί για την υπογλυκαιμία) ενώ με την αντλία ινσουλίνης το ποσοστό υπογλυκαιμιών ανήλθε σε 7.6%. Επιπλέον, οι ασθενείς εμφάνισαν επεισόδια υπογλυκαιμίας μικρότερης διάρκειας χάρη στο βιονικό πάγκρεας.
Όπως τόνισαν οι ερευνητές στόχος παραμένει η θεραπεία του σακχαρώδη διαβήτη, αλλά εώς την επίτευξη αυτού του στόχου η τεχνολογία αναπτύσσεται ώστε να είναι οι διαβητικοί ασθενείς ρυθμισμένοι και ταυτόχρονα ασφαλείς από τον κίνδυνο της υπογλυκαιμίας.

ADA 2014: ΣΤΑΘΕΡΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ DEGLUDEC-LIRAGLUTIDE ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΑ ΔΙΑΒΗΤΗ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

Σύμφωνα με τη μελέτη DUAL 1, η οποία επεκτάθηκε στο ένα έτος και παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας τον Ιούνιο 2014, ο σταθερός συνδυασμός ινσουλίνης Degludec (Tresiba) και Liraglutide (Victoza) εμφανίζει θεαματικά αποτελέσματα ως προς τη γλυκαιμική ρύθμιση με σαφή πλεονεκτήματα στους παχύσαρκους ασθενείς.
Στη μελέτη συμπεριελήφθησαν 1311 ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου ΙΙ οι οποίοι ήταν αρρύθμιστοι με τα αντιδιαβητικά δισκία που λάμβαναν. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. Οι 333 έλαβαν ινσουλίνη  Degludec, οι 313 έλαβαν Liraglutide 1.8mg και 665 ασθενείς έλαβαν το σταθερό συνδυασμό  Degludec- Liraglutide (IDegLira) μια φορά ημερησίως. Επίσης, οι ασθενείς λάμβαναν μετφορμίνη και σε κάποιους χορηγήθηκε και πιογλιταζόνη.
Στους ασθενείς που έλαβαν το σταθερό συνδυασμό IDegLira η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) μειώθηκε περισσότερο από οτι στις άλλες ομάδες ασθενών και στο ένα έτος οι ασθενείς αυτοί είχαν HbA1c 6.4% ενώ η ομάδα που λάμβανε μόνο ινσουλίνη είχε HbA1c 6.9% και αυτή που λάμβανε μόνο Liraglutide είχε HbA1c 7.1%.
Είναι αξιοσημείωτο οτι στην ομάδα των ασθενών που έλαβαν το σταθερό συνδυασμό IDegLira παρουσιάστηκε μείωση βάρους κατά 0.4kg και οι υπογλυκαιμίες ήταν 37% λιγότερες σε σχέση με αυτούς που λάμβαναν μόνο ινσουλίνη. Επίσης, οι ασθενείς αυτοί εμφάνισαν λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από το γαστρεντερικό σε σχέση με αυτούς που λάμβαναν μόνο Liraglutide. Τέλος, στην ομάδα των ασθενών που λάμβαναν IDegLira σημειώθηκε μεγαλύτερη μείωση της HbA1c σε όσους είχαν BMI 30-35.

Η ινσουλίνη Degludec βάζει τέλος στις υπογλυκαιμίες

Η νέα ινσουλίνη Degludec (Tresiba) κυκλοφορεί πλέον και στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια πολύ μακράς δράσης ινσουλίνη η οποία επιτυγχάνει σημαντικά πολύ μικρότερα ποσοστά υπογλυκαιμιών σε σχέση με τα ανάλογα ινσουλίνης μακράς δράσης. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε σε μελέτη οτι οι υπογλυκαιμίες στους ασθενείς που λαμβάνουν Tresiba είναι εώς και 43% λιγότερες σε σχέση με τις υπογλυκαιμίες που παρουσιάζονται απο τη λήψη ανάλογων ινσουλίνης μακράς δράσης. Ιδιαίτερα φαίνεται να μειώνονται οι νυχτερινές υπογλυκαιμίες που είναι ο κύριος φόβος των διαβητικών ασθενών.
Η ινσουλίνη Degludec εγκαινιάζει τη νέα κατηγορία των πολύ μακράς διάρκειας ινσουλινών. Αποτελείται απο πολυεξαμερή τα οποία αποδεσμεύονται σταδιακά στον οργανισμό μετά την υποδόρια χορήγηση. Αυτή η σταδιακή αποδέσμευση επιτυγχάνει σταθερά επίπεδα του φαρμάκου στον οργανισμό γεγονός που μειώνει εώς και εξαλείφει τις διακυμάνσεις των τιμών σακχάρου στο αίμα. Τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών, αλλά και των ασθενών που λαμβάνουν τη νέα ινσουλίνη εκτός μελετών αναδεικνύουν σταθερές τιμές σακχάρου στον οργανισμό μετά τις τρεις πρώτες μέρες λήψης ινσουλίνης Tresiba. Αυτό επιτυγχάνει την αποφυγή τόσο υπεργλυκαιμιών όσο και υπογλυκαιμιών που είναι εφιαλτικές και συχνά επικίνδυνες για τη ζωή των ασθενών.
Επίσης, η πολύ μεγάλη διάρκεια δράσης της Degludec  μπορεί να προσδώσει ευελιξία στο σχήμα ινσουλινοθεραπείας του διαβητικού. Προτείνεται η λήψη της να γίνεται μια φορά ημερησίως και κατά προτίμηση την ίδια ώρα.  Μπορεί, όμως, να χορηγηθεί και σε διαφορετική ώρα κάθε μέρα και να είναι εξίσου αποτελεσματική στη γλυκαιμική ρύθμιση είτε μεσολαβήσουν οκτώ ώρες ανάμεσα στις δυο δόσεις είτε μεσολαβήσουν σαράντα δυο ώρες ανάμεσα στις δόσεις. Επομένως, οι διαβητικοί που θα ξεχάσουν την ινσουλίνη τους μπορούν να τη λάβουν με χρονική καθυστέρηση χωρίς να απορρυθμιστούν οι τιμές γλυκόζης στο αίμα τους. Αλλά και όταν θελήσουν να λάβουν νωρίτερα από την καθορισμένη ώρα την ινσουλίνη Degludec δεν διατρέχουν κανένα κίνδυνο υπογλυκαιμίας. Φαίνεται, λοιπόν, οτι η νέα ινσουλίνη βελτιώνει την ποιότητα ζωής των διαβητικών, διευκολύνοντας την επαγγελματική και κοινωνική ζωή τους με την ευελιξία που τους προσφέρει.
Όσον αφορά την αποτελεσματικότητα είναι εφάμιλλη με τη detemir και τη glargine στη μείωση της τιμής της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός οτι στη μελέτη που διεξήχθη για την έγκριση της ινσουλίνης παρουσιάστηκε ίδια μείωση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης στους ασθενείς που ελάμβαναν Tresiba σε ένα ευέλικτο σχήμα από αυτούς που λάμβαναν glargine (Lantus). Τέλος, είναι αξιοσημείωτο οτι οι ασθενείς που λάμβαναν Tresiba παρουσίαζαν χαμηλότερες τιμές γλυκόζης νηστείας (πρωινού σακχάρου). 

Μεγαλύτερος ο κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου στις γυναίκες με διαβήτη

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί βασικό αίτιο θανάτου και αναπηρίας παγκοσμίως και συνιστά ισχυρό παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε εάν και σε ποιο βαθμό ο επιπλέον κίνδυνος εγκεφαλικού επεισοδίου που συνδέεται με το διαβήτη διαφέρει μεταξύ των δύο φύλων. Τον Απρίλιο του 2014 δημοσιεύτηκε στο διεθνούς φήμης ιατρικό περιοδικό Lancet μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση μελετών που δημοσιεύτηκαν μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 1966 και 16ης Δεκεμβρίου 2013 προκειμένου να εκτιμηθεί η σχετική επίδραση του διαβήτη στον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες.

Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν δεδομένα από 64 μελέτες ομάδων, που αντιπροσώπευαν 775.385 άτομα και 12.539 θανατηφόρα και μη θανατηφόρα εγκεφαλικά επεισόδια. Ο συγκεντρωτικός, προσαρμοσμένος για τη μέγιστη τιμή RR για σχετιζόμενο με διαβήτη εγκεφαλικό επεισόδιο ήταν 2,28 (95% CI: 1,93-2,69) στις γυναίκες και 1,83 (1,60-2,08) στους άνδρες. Συνεπώς, σε σύγκριση με τους άνδρες με διαβήτη, οι γυναίκες με διαβήτη είχαν υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Η συγκεντρωτική αναλογία των τιμών RR ήταν 1,27 (1,10-1,46, I2=0%), χωρίς ενδείξεις για συστηματικά σφάλματα δημοσίευσης. Αυτή η διαφορά μεταξύ των φύλων ήταν σταθερή σε όλους τους κύριους προκαθορισμένους υποτύπους εγκεφαλικού επεισοδίου, συμμετεχόντων και μελετών.

Η αύξηση του κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο που σχετίζεται με το διαβήτη είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες, ανεξάρτητα από τις διαφορές που παρουσιάζουν τα δύο φύλα σε άλλους μείζονες καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Αυτά τα δεδομένα έρχονται να προστεθούν στα υπάρχοντα στοιχεία που δείχνουν ότι οι άνδρες και οι γυναίκες εμφανίζουν διαφορές όσον αφορά τις σχετιζόμενες με το διαβήτη νόσους. Υπογραμμίζουν επίσης την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, έτσι ώστε να διασαφηνιστούν οι εμπλεκόμενοι βιολογικοί, συμπεριφορικοί και κοινωνικοί μηχανισμοί.

Παγκόσμια αύξηση της παχυσαρκίας

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο στο ιατρικό περιοδικό Lancet, η παχυσαρκία αυξάνεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Το 2010 υπολογίστηκε ότι 3,4 εκατομμύρια θάνατοι προκλήθηκαν λόγω υπέρβαρων και υπερφαγίας, 3,9% χρόνια ζωής χάθηκαν και 3,8% χρόνια ζωής σε συνθήκες σωματικής και/ή πνευματικής αδυναμίας (DALY), παγκοσμίως. Η αύξηση της παχυσαρκίας έχει οδηγήσει σε γενική κινητοποίηση, που απαιτεί την τακτική παρακολούθηση των αλλαγών του επιπολασμού της υπερφαγίας και παχυσαρκίας σε όλους τους πληθυσμούς. Ανάλογες, ενημερωμένες πληροφορίες σχετικά με τα επίπεδα και τις τάσεις είναι απαραίτητες για να προσδιοριστούν ποσοτικά οι επιδράσεις στην υγεία του πληθυσμού και να παρακινηθούν οι αρμόδιοι φορείς να θέσουν ως προτεραιότητα τη κινητοποίηση. Υπολογίσαμε τον παγκόσμιο, περιφερειακό και εθνικό επιπολασμό της υπερφαγίας και της παχυσαρκίας σε παιδιά και ενήλικες κατά το διάστημα 1980—2013.

Επισημάνθηκαν, συστηματικά, έρευνες, αναφορές και δημοσιευμένες μελέτες (n=1769) που περιείχαν δεδομένα όσον αφορά το ύψος και το βάρος, μέσω φυσικών μετρήσεων και αυτοαναφορών.

Παγκοσμίως, η αναλογία των ενηλίκων με δείκτη μάζας σώματος (BMI) 25 kg/m2 ή υψηλότερο αυξήθηκε μεταξύ των ετών 1980 και 2013 από 28,8% σε 36,9% στους άνδρες και από 29,8% σε 38,0% στις γυναίκες. Ο επιπολασμός έχει αυξηθεί ουσιαστικά σε παιδιά και εφήβους στις αναπτυγμένες χώρες, το 23,8% των αγοριών και το 22,6% των κοριτσιών ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα το 2013. Ο επιπολασμός της υπερφαγίας και της παχυσαρκίας έχει επίσης αυξηθεί στα παιδιά και τους εφήβους στις αναπτυσσόμενες χώρες, από 8,1%  σε 12,9% το 2013 για τα αγόρια και από 8,4% σε 13,4% στα κορίτσια. Στους ενήλικες, υπολογίζεται ότι ο επιπολασμός της παχυσαρκίας ξεπερνά το 50% στους άνδρες στην Τόνγκα και στις γυναίκες στο Κουβέιτ, τις Ομόσπονδες Πολιτείες της Μικρονησίας, τη Λιβύη, το Κατάρ, την Τόνγκα και τη Σαμόα. Από το 2006, η αύξηση της παχυσαρκίας στους ενήλικες στις αναπτυγμένες χώρες έχει ελαττωθεί.

Λόγω των τεκμηριωμένων κινδύνων για την υγεία και των σημαντικών αυξήσεων του επιπολασμού, η παχυσαρκία αποτελεί μία μέγιστη πρόκληση στο θέμα της υγείας, παγκοσμίως.

Η ΚΑΝΕΛΑ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ

Το ενδιαφέρον για τη χρήση της κανέλας στη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 έχει ξεκινήσει περίπου εδώ και 25 χρόνια με την ανακάλυψη των ιδιοτήτων της στην ευαισθησία της ινσουλίνης. Η πρώτη κλινική μελέτη για την αξιολόγηση της επίδρασης της κανέλας στο διαβήτη τύπου 2 έδειξε πως η κανέλα σε μορφή σκόνης (1-6 γρ./ημέρα) που δόθηκε για 40 ημέρες μείωσε τη γλυκόζη αίματος νηστείας κατά 18-29% αλλά επίσης βελτίωσε και το λιπιδικό προφίλ των ασθενών, μειώνοντας τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα.
Η θετική δράση της κανέλας πιθανώς οφείλεται στη μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη. Η ενεργός ουσία στην κανέλα αποδείχθηκε ότι ανήκει στις γνωστές μας πολυφαινόλες, η οποία μιμείται την ινσουλίνη, ενεργοποιεί το μηχανισμό δράσης της στα κύτταρα, ενώ είναι πλούσια και σε χρώμιο, ιχνοστοιχείο απαραίτητο για τη σωστή λειτουργία της ορμόνης.
Η προτεινόμενη δοσολογία της κανέλας σε περιπτώσεις διαβήτη τύπου 2 είναι 1-6 γρ. (1 κ. γλυκού = 4,25 γρ.) και δε θα πρέπει να υπερβαίνεται. Στην καθημερινή διατροφή μας μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα σε επιδόρπια (π.χ. γιαούρτι, παγωτό, ρυζόγαλο), φρούτα, δημητριακά, χυμούς καθώς και σε κάποια φαγητά.
Είναι απολύτως αναγκαίο να επισημανθεί ότι η κανέλα δεν μπορεί από μόνη της να αποτελέσει θεραπεία κατά του διαβήτη τύπου 2. Η δράση της είναι κυρίως προληπτική σε προδιαβητικούς ασθενείς οι οποίοι παρουσιάζουν διατραχή στη γλυκόζη νηστείας (αυξημένο πρωινό σάκχαρο) ή μεταγευματική υπεργλυκαιμία, σε ασθενείς που δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν από διαβήτη και ενισχυτική σε διαβητικούς τύπου 2.

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ADA 2014 ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

Όπως είναι γνωστό οι στόχοι ρύθμισης του σακχάρου στα παιδιά με διαβήτη είναι διαφορετικοί από αυτούς των ενηλίκων διαβητικών. Κύριος στόχος στα παιδιά ήταν και εξακολουθεί να είναι η ελαστικότερη ρύθμιση, ώστε να αποφευχθούν οι υπογλυκαιμίες.
Ωστόσο, μέχρι φέτος ίσχυαν διαφορετικές τιμές-στόχοι για τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη των διαβητικών παιδιών ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα τους. Συγκεκριμένα, παιδιά με διαβήτη έως 6 ετών θεωρούνταν ρυθμισμένα όταν επιτύγχαναν τιμές γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης μικρότερες από 8.5%. Για διαβητικά παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών η τιμή-στόχος της γλυκοζυλιωμένης ήταν μικρότερη του 8% και για παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας η επιθυμητή γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη ήταν μικρότερη του 7.5%.
Στο 74ο Συνέδριο της Αμερικάνικης Διαβητολογικής Εταιρείας (ADA), που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2014, ανακοινώθηκαν οι νέες κατευθυντήριες οδηγίες για τα παιδιά με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. Σύμφωνα με αυτές απαιτείται η  γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη να είναι χαμηλότερη από 7.5% για όλα τα πάσχοντα παιδιά ανεξαρτήτως ηλικίας. Επίσης, συστήνεται η καλύτερη εκπαίδευση τόσο των παιδιών όσο και των γονέων και φροντιστών τους, ώστε να γίνεται συχνότερη μέτρηση των τιμών σακχάρου μέσα στη μέρα. Αυτό θα εξασφαλίσει, σύμφωνα με την ADA, μικρότερο αριθμό υπογλυκαιμιών.