ΥΠΟΓΛΥΚΑΙΜΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ

Η επαναξιολόγηση των συνεπειών της υπογλυκαιμίας οδήγησε στην αναθεώρηση των κατευθυντήριων οδηγιών της ADA το 2010 και 2011 στην οριοθέτηση της τιμής στόχου της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) στο 7%, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία απουσίας υπογλυκαιμιών. Η σημασία τονίζεται ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη στους οποίους οι συνέπειες της υπογλυκαιμίας ενδέχεται να είναι δυσμενείς ή και μη αναστρέψιμες.

Οι κύριες αιτίες της υπογλυκαιμίας είναι η δράση ορισμένων αντιδιαβητικών δισκίων (π.χ. σουλφονυλουριών) και ινσουλίνης, η ανεπαρκής λήψη τροφής, η αυξημένη σωματική δραστηριότητα, η καθυστέρηση γεύματος, η λήψη μεγάλης ποσότητας οινοπνεύματος, διάφοροι στρεσογόνοι παράγοντες καθώς και η αυξημένη θερμοκρασία περιβάλλοντος.

Τα κυριότερα και συχνότερα παρατηρούμενα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας στους ενήλικους ασθενείς είναι η υπερβολική εφίδρωση, η ζάλη, ο τρόμος, η σύγχυση, η ωχρότητα του δέρματος, η κεφαλαλγία, το αίσθημα αιμωδίας στα χείλη, η πείνα, η δυσκολία αφύπνισης, η έλλειψη συγκέντρωσης και προσοχής, η διαταραχή της προσωπικότητας. Όπως προκύπτει από τα δεδομένα τόσο πειραματικών όσο και κλινικών μελετών, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους ασθενείς τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια υπογλυκαιμίας σχετίζονται με αυξημένη συχνότητα άνοιας, κατάθλιψης και καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η απώλεια των αισθήσεων που μπορεί να συνοδεύει μια περισσότερο σοβαρή υπογλυκαιμία και να οδηγήσει σε τραυματισμό του ασθενούς (π.χ. πτώση στο έδαφος μετά λιποθυμικό επεισόδιο) ή και υπογλυκαιμικό κώμα το οποίο μπορεί να είναι απειλητικό για τη ζωή του ασθενούς.

Για την αντιμετώπιση της υπογλυκαιμίας στους ασθενείς που διατηρούν τις αισθήσεις τους συστήνεται η λήψη από του στόματος ταμπλέτας γλυκόζης. Σε περίπτωση που δεν είναι διαθέσιμη, προτείνεται στον ασθενή να ακολουθήσει τον κανόνα του 15, δηλαδή ο ασθενής λαμβάνει 15 γραμμάρια γρήγορους υδατάνθρακες (π.χ. ½ ποτήρι χυμό) και μετρά το σάκχαρο σε 15 λεπτά. Σε περίπτωση που εξακολουθεί να είναι χαμηλό, ο ασθενής επαναλαμβάνει τη διαδικασία. Εναλλακτικά, προτείνεται στον ασθενή να λάβει διάλυμα που περιέχει δύο κουταλάκια του γλυκού ζάχαρη ή να λάβει μια ή δύο καραμέλες. Αν η υπογλυκαιμία εκδηλώνεται πριν από το γεύμα, προτείνεται στον ασθενή να διορθώσει σύμφωνα με τα παραπάνω και κατόπιν να λάβει το γεύμα του. Στην περίπτωση που ο ασθενής δεν έχει τις αισθήσεις του απαγορεύεται η λήψη από του στόματος υγρών ή τροφής και απαιτείται η άμεση χορήγηση γλυκαγόνης παρεντερικά και η επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.

Σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων επεισοδίων υπογλυκαιμίας απαιτείται η εντατική μέτρηση γλυκόζης πλάσματος νηστείας καθώς και μεταγευματικής και ακολούθως η τροποποίηση της φαρμακευτικής αγωγής (αλλαγή δόσης ή φαρμακευτικών σκευασμάτων). Αξιοσημείωτη είναι η ύπαρξη νέων αντιδιαβητικών αγωγών, οι οποίες είναι ασφαλέστερες ως προς τα επεισόδια υπογλυκαιμιών.